TRAO ĐỔI HỌC THUẬT VỚI CÁC GIÁO SƯ ĐẾN TỪ CỘNG HÒA SÍP: GÓC NHÌN PHÁP LÝ VỀ CHUYỂN DỊCH NĂNG LƯỢNG VÀ ESG TẠI LIÊN MINH CHÂU ÂU

Sáng ngày 14 tháng 9 năm 2026, trong khuôn khổ hoạt động trao đổi và hợp tác học thuật quốc tế, TS. Nguyễn Thị Anh Thơ - Phó Trưởng Khoa Pháp luật quốc tế, các giảng viên Khoa Pháp luật Quốc tế và sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội đã có buổi giao lưu, trao đổi chuyên môn với hai học giả TS. Charalampos Stamelos - Đại học Châu Âu Síp (European University Cyprus) và TS. Athina Moraiti - Đại học Limassol (Limassol University) thuộc Cộng hòa Síp về: (i) Chuyển dịch năng lượng tại Liên minh châu Âu (EU) và (ii) Khung pháp lý về ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) - Pháp luật và chính sách. Các vấn đề này đang nhận được sự quan tâm sâu sắc trên thế giới hiện nay.

TS. Nguyễn Thị Anh Thơ - Phó Trưởng Khoa Pháp luật quốc tế đã chia sẻ: nội dung hai chủ đề của các giáo sư đến từ Cộng hòa Síp mang tính thời sự. Theo TS. Nguyễn Thị Anh Thơ, chuyển dịch năng lượng, phát triển bền vững và ESG đang trở thành những vấn đề pháp lý có tác động ngày càng sâu rộng đến hoạt động kinh tế, thương mại và đầu tư quốc tế. Đây cũng là những vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các cam kết về phát triển bền vững và chuyển dịch năng lượng.

PGS. TS. Charalampos Stamelos đã giới thiệu khung pháp lý của EU về ESG và phát triển bền vững, nhấn mạnh sự chuyển dịch từ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) sang các yêu cầu pháp lý cụ thể về hoạt động và báo cáo bền vững. Diễn giả tập trung vào các trụ cột như: Chỉ thị Báo cáo Phát triển Bền vững của Doanh nghiệp (CSRD), Hệ thống phân loại tài chính bền vững của Liên minh Châu Âu (EU Taxonomy), Quy định về công bố thông tin tài chính bền vững (SFDR) và Chỉ thị Thẩm định Tính bền vững của Doanh nghiệp (CSDDD), cùng những phát triển pháp lý mới trong năm 2026.

TS. Athina Moraiti phân tích quá trình chuyển dịch năng lượng của EU dưới góc độ pháp luật, thị trường và chính sách, với ba động lực chính là cam kết khí hậu, an ninh năng lượng và năng lực cạnh tranh công nghiệp. Diễn giả giới thiệu các công cụ chính như EU ETS, Fit for 55, REPowerEU và các cơ chế tài chính hỗ trợ chuyển dịch. TS. Moraiti phân tích CBAM và những tác động đối với các đối tác thương mại, trong đó có Việt Nam, đồng thời gợi mở những bài học về định giá carbon, đầu tư lưới điện và xây dựng khuôn khổ pháp lý ổn định, thích ứng cho Việt Nam.

Các chủ đề được lựa chọn đã nhận được sự quan tâm từ các giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội. TS. Phạm Thị Hồng Hạnh - Trưởng Bộ môn Công pháp quốc tế đã trao đổi trực tiếp với các giáo sư về các vấn đề được đề cập trong hai chủ đề, qua đó mở rộng cuộc thảo luận từ kinh nghiệm của EU đến những vấn đề có ý nghĩa đối với nghiên cứu và giảng dạy pháp luật tại Việt Nam. Bên cạnh đó, NCS. ThS. Ngô Trọng Quân - Phó trưởng Bộ môn Pháp luật thương mại đa phương và đầu tư quốc tế đã đặt câu hỏi với giáo sư Charalampos Stamelos về Chỉ thị của Liên minh Châu Âu (CSDDD), đặc biệt là vấn đề liệu các yêu cầu về thẩm định trách nhiệm doanh nghiệp liên quan đến quyền con người có thể trở thành một dạng rào cản thương mại trong quan hệ thương mại quốc tế hay không. Câu hỏi đã mở ra một trao đổi đáng chú ý về mối quan hệ giữa các yêu cầu về phát triển bền vững, trách nhiệm doanh nghiệp và tự do thương mại. Ngoài ra, ThS. Ngô Thị Ngọc Ánh đặt vấn đề về việc Việt Nam cũng đang hướng tới mục tiêu Net Zero, từ đó trao đổi với giáo sư Athina Moraiti về những kinh nghiệm của EU và cách nhìn nhận của châu Âu đối với quá trình chuyển dịch năng lượng. Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm là chuyển từ sử dụng xe xăng sang xe điện (electric vehicles) và vai trò của phương tiện giao thông điện trong quá trình giảm phát thải và chuyển dịch sang nền kinh tế carbon thấp.

Những câu hỏi từ các giảng viên và sinh viên không chỉ thể hiện sự quan tâm đối với nội dung của hai bài trình bày mà còn cho thấy nhu cầu tiếp cận các vấn đề pháp lý mới từ góc nhìn so sánh và liên ngành. Từ kinh nghiệm của EU và Cộng hòa Síp, các giảng viên và sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội có thêm cơ hội suy nghĩ về những vấn đề tương tự đang đặt ra tại Việt Nam, đồng thời nhận diện những hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực pháp luật quốc tế, thương mại quốc tế, đầu tư quốc tế, pháp luật môi trường và phát triển bền vững. Những chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm của các giáo sư đã mang đến nhiều góc nhìn hữu ích, góp phần mở rộng không gian học thuật và tăng cường sự kết nối giữa các học giả, giảng viên và sinh viên. Khoa Pháp luật quốc tế hy vọng sẽ tiếp tục có cơ hội được đón tiếp các giáo sư trong những chương trình trao đổi, tọa đàm và hợp tác học thuật trong thời gian tới, với nhiều chủ đề mới và thiết thực trong lĩnh vực pháp luật quốc tế.